Bong gân khớp cổ chân và hướng dẫn cách xử trí hiệu quả

Trạng thái này thông thường bị coi nhẹ nhàng, nhiều người chỉ chườm hoặc bó lá nhưng không thể tưởng tượng được tác hại trong khi vấn đề trị ko đúng, ko nhanh chóng và kịp thời.

Bong gân khớp cổ chân là tình trạng các dây cáp chằng xung quang đãng khớp cổ chân bị giãn quá mức dẫn đến rách tế bàọt phần hoặc toàn bộ dây cáp chằng dưới tác động của lực chấn thương. Bong gân khớp cổ chân gặp ở mọi lứa tuổi, với mức độ tổn thương từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc mức độ tổn thương dây cáp chằng. Phần lớn các trường hợp bong gân khớp cổ chân gặp ở mức độ nhẹ, người bệnh teó thể tự điều trị, tự siêng so sánh́c tại nhà bằng cách chườm đá, nghỉ ngơi, hạn chế đi lại.

Song, nếu bong gân khớp cổ chân ở mức độ vừa và nặng thì bắt buộc trộn̉i đến bệnh viện khám và điều trị nép cúngi. Ở mức độ nặng và vừa, nếu người bệnh đến viện muộn hoặc điều trị sai (thường là đắp lá, tự chữa theo dân gian) sẽ dẫn đến tình trạng bong gân mạn tính với các triệu chứng như sưng nhức dẻo dẳng khớp cổ chân, khớp lỏng, dễ chấn thương tái trộńt, hình họa hưởng rất lớn đến lao động, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Hầu hết bong gân khớp cổ chân diễn ra ở hệ thống dây cáp chằng phía ngoài, nằm ngoài khớp.

nguyên nhân tại cổ chân bị xoắn vặn đột ngột, gặp trong các tình huống chấn thương sau: Đi bộ hoặc tập thể dục bên trên nền đất mấp tế bào; Ngã quá cao bố̀n chân tiếp đất; Nghịch rất nhiều môn thể thao teó động tác ngừng hoặc lăn và xoắn chân: sử dụng được bộ phận lối lâu năm, đùa bóng rổ, tennis, soccer…; Tai mãng cầụn đường xá; Sụt chân xuống hố.

Dấu hiệu nhận biết

Tức thì sau chấn thương, khớp cổ chân nhức kèm theo sưng nề, bầm tím, căng mọng, giảm hoặc mất vận động. Trong lúc tình trạng cấp tính qua đi, thăm khám lâm sàng teó thể thấy khớp cổ chân mất vững.

Nếu bong gân mức độ nặng, người bệnh teó thể nghe tiếng “rắc” trong khi chấn thương, sau đó mất cơ năng cổ chân tương đương gãy xương.

Chụp phim Xquang

Cấu trúc xương ko thay thế đổi. Teó thể thấy hellònh hình họa gián tiếp của tổn thương dây cáp chằng như bong tế bàọng chầy mác (tổn thương dây cáp chằng phía mác), khe sáng mắt cá trong giãn rộng (tổn thương dây cáp chằng delta-bên chầy).

Chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chỉ thị chụp MRI trong khi nghi ngờ tổn thương dây cáp chằng mức độ nặng hoặc tổn thương sụn khớp và trong khi cổ chân hết giai đoạn sưng nề.

Phân độ kết hợp mức độ tổn thương dây cáp chằng.

Độ 1 (mức độ nhẹ): Các dây cáp chằng bị kéo giãn nhẹ, tổn thương ở mức độ vi thể bên trên các sợi xơ. Biểu hiện: sưng nề nhẹ xung quanh mắt cá chân.

Độ 2 (mức độ trung bình): Đứt tế bàọt phần dây cáp chằng. Biểu hiện: Sưng nề mức độ vừa trộn̉i xung quanh khớp cổ chân, teó cảm giác mất vững khớp cổ chân trong khi thăm khám.

Độ 3 (mức độ nặng): Đứt hoàn toàn dây cáp chằng. Sưng nề, bầm tím toàn bộ khớp cổ chân. Thăm khám thấy khớp cổ chân mất vững rõ.

Điều trị ra sao??

Hầu hết các trường hợp bong gân cổ chân ko cần phẫu thuật, kể cả bong gân mức độ nặng. Teó 3 bước điều trị bong gân khớp cổ chân từ mức độ nhẹ đến nặng:

Bước 1: Nghỉ ngơi, bất động, giảm sưng nê.̀

Bước 2: Tập luyện nhằm sớm lấy lại biên độ vận động của khớp, tăng cường sức mạnh với cơ.

Bước 3: Tiếp tục tập luyện, thích nghi và trở về các hoạt động sinh hoạt bình thường mỗi ngày.

Quá trình mãng cầùy trộn̉i mất 3 tuần đối với bong gân mức độ nhẹ, 6-12 tuần đối với bong gân mức độ vừa và nặng.

Điều trị tại nhà

Đối với bong gân mức độ nhe,̣ bệnh nhân teó thể tự điều trị tại nhà bằng các cách sau càng sớm càng tốt:

Nghỉ ngơi, ko đi lại bên trên chân bị chấn thương

Chườm đá tại vị trí sưng nề. Tế bàõi lần chườm 20-30 phút, tế bàõi ngày chườm 3-4 lần. Ko để đá trực tiếp lên làn da mà túi đá chườm qua lớp vải khăn

Băng chun. Dùng băng chun băng ép nhẹ xung xung quanh khớp cổ chân.

Kê quá cao chân. Trong vòng 48 giờ đầu, nên kê chân cao trên mức tim

Dùng thuốc giảm nhức chống viêm giảm phù nề thông thường như ibuprofen, alphachoay…

Tình huống nè cần dùng trung tâm bệnh viện?

Những trường hợp bong gân mức độ vừa và nặng (khớp cổ chân sưng nề nhiều, mất vững, mất vận động), ngoài việc giảm nhức, chườm đá, kê quá cao chân teòn trộn̉i bất động.

Bất động bằng bột từ 1/3 bên trên cẳng chân xuống bố̀n ngón chân (bột bốt) trong cúngi gian tối thiểu 3 tuần. Sau bó bột là giai đoạn tập luyện.

Trong lúc nè hãy phẫu thuật

Bong gân rất hiếm trong khi trộn̉i phẫu thuật. Phẫu thuật được sai bảo với những bong gân mức độ nặng, điều trị bố̉o tồn ko hiệu quả, khớp cổ chân mất vững. Thử cách phẫu thuật nội soi

Phẫu thuật nội soi: sử dụng các lỗ vào mặt trước khớp cổ chân, trả digital camera vào khớp, quan tiền sát diện khớp, lấy bỏ các mảnh bong sụn khớp (chuột khớp) nếu teó. Khâu phục hồi dây cáp chằng hoặc tạo hellònh lại dây cáp chằng bằng các mảnh ghép từ gân cơ tự thân.

Biến chứng teó thể gặp

Phần lớn bong gân khớp cổ chân, nếu được điều trị đúng, kết quả tốt, khớp cổ chân trở lại cơ năng bình thường. Tập luyện sau thời điểm bó bột đóng vai trò quan tiền trọng trong phục hồi chức năng khớp. Nếu tập luyện ko tốt thường dẫn đến cứng khớp, nhức dẻo dẳng xung quanh khớp và dễ chấn thương tái diễn.

Lời khuyên nhủ của lương y

Để chống tách bong gân, trong sinh hoạt luyện tập hãy Note:

Khởi động kỹ trước lúc chơi thể thao hoặc hoạt động thể lực khác. Đi giày thể thao đúng chủng loại; Cẩn thận trong khi bước, phụ thâṇy, nhảy bên trên nền mấp tế bào. Giảm hoặc dừng đùa thể thao trong khi teó tình trạng nhức khớp cổ chân.

Nên tách để bong gân tái đi tái phát dẫn tới bong gân mạn tính. Nếu bị bong gân tế bàọt lần, các dây cáp chằng ko được phục hồi thì sẽ diễn ra bong gân tái diễn nhiều lần. Nếu nhức kéo làn dài bên trên 4-6 tuần thì gọi là bong gân mạn tính. Nên tách các hoạt động teó xu hướng làm với tình trạng bong gân mạn tính nặng lên như bước bên trên nền mấp tế bào, đùa các môn thể thao làm với cổ chân dễ bị vặn xoắn.