Sốt xuất huyết là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị ra sao?

Hiện nay, tỷ lệ người mắc bệnh sốt xuất huyết ngày càng tăng cao, đặc biệt là vào mùa sinh sản của muỗi. Nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ gây ra những ảnh hưởng, hậu quả khôn lường tới sức khỏe của chính bản thân mỗi người. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ cùng bạn tìm hiểu bệnh sốt xuất huyết là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu biểu hiện, triệu chứng và cách điều trị ra sao? Hãy cùng theo dõi để được cung cấp những thông tin hữu ích giúp bạn bảo vệ sức khỏe cho mình và những người xung quanh nhé!

Những thông tin quan trọng không thể bỏ qua về bệnh sốt xuất huyết

1. Bệnh sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết là một căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây ra bởi một loại virut có tên là virut Dengue. Virut này thuộc nhóm flaviviruts, có nhân ARN và có 4 típ huyết thanh là D1, D2, D3, D4.

Muỗi vằn (hay còn gọi là muỗi Aedes Albopcitus) chính là động vật gây lan truyền loại virut này từ người bệnh sang những người khỏe mạnh khác.

2. Thời điểm dễ mắc bệnh sốt xuất huyết

Do trong muỗi vằn có chứa virut Dengue gây bệnh nên mùa sinh sản của muỗi cũng chính là thời điểm dễ mắc bệnh, thậm chí là bùng phát dịch sốt xuất huyết. Vào mùa mưa, môi trường ẩm thấp và có nhiều ao tù, vũng nước đọng tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh nở và phát triển.

Không những thế, tại những nơi môi trường ô nhiễm như cống rãnh, bãi rác hay nơi nhiều cây cối um tùm như mương nước, cánh đồng muỗi tốc độ sinh trưởng của muỗi cũng tăng lên với số lượng chóng mặt.

Mùa sinh sản của muỗi tại những nơi ô nhiễm, ẩm thấp cũng là thời điểm con người dễ mắc sốt xuất huyết nhất
Mùa sinh sản của muỗi tại những nơi ô nhiễm, ẩm thấp cũng là thời điểm con người dễ mắc sốt xuất huyết nhất

Ngoài ra cũng không nên chủ quan khi muỗi có thể xuất hiện nhiều trong chính ngôi nhà của bạn tại máng nước, trần nhà, lọ hoa,…Những người dân sống ở những môi trường, không gian như vậy rất dễ mắc bệnh vì muỗi sẽ hút máu người và lây truyền virut gây sốt xuất huyết.

3. Nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết

Có hai nguyên nhân dẫn đến việc người khỏe mạnh bình thường bị mắc sốt xuất huyết:

– Do siêu virut Dengue gây ra.

– Do muỗi vằn hút máu của người bệnh có chứa virut này truyền sang cho người khỏe mạnh. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất và dễ bùng phát thành dịch với những người trong cùng gia đình, cùng địa phương.

Virut ủ bệnh trong muỗi từ 8 đến 10 ngày. Sau đó loài muỗi Aedes Albopcitus chích người khỏe mạnh và đưa virut gây bệnh vào trong máu. Cứ thế mà căn bệnh này sẽ truyền từ người này sang người khác. Tuy nhiên chỉ có muỗi cái mới có khả năng gây và truyền bệnh.

4. Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết

Virut ủ bệnh trong muỗi vằn khoảng 8 đến 10 ngày. Sau khi virut vào trong cơ thể chúng sẽ tuần hoàn trong máu từ 2 đến 7 ngày. Nếu trong khoảng thời gian này bạn tiếp túc bị muỗi Aedes hút máu thì virut sẽ truyền lại trong muối.

Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết được chia làm 3 loại phụ thuộc vào tình trạng bệnh:

Những dấu hiệu biểu hiện và triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết

4.1. Triệu chứng sốt xuất huyết thể nhẹ (cổ điển)

Đây là tình trạng bệnh của những người lần đầu tiên mắc sốt xuất huyết và họ hoàn toàn không có hệ miễn dịch với bệnh. Bệnh có các triệu chứng điển hình và không gây ra biến chứng khác.

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất của bệnh là triệu chứng sốt và kéo dài trong khoảng 4 đến 7 ngày kể từ khi muỗi vằn lây truyền virut Dengue. Ngoài ra người bệnh còn có thể gặp những biểu hiện khác như:

  • Sốt cao trên 40 độ
  • Nhức đầu, cơ thể mệt mỏi
  • Cơ và khớp đau nhức
  • Có cảm giác buồn nôn, ói mửa
  • Đau phía sau mắt
  • Xuất hiện những chấm đỏ phát ban khắp cơ thể

Các vết phát ban xuất hiện nhiều khoảng 3 – 4 ngày từ khi bạn bị sốt và sẽ thấy thuyên giảm sau 1 – 2 ngày. Tuy nhiên những nốt đỏ có thể xuất hiện lại vào ngày sau đó.

4.2. Triệu chứng sốt xuất huyết có chảy máu

Sốt xuất huyết này người bệnh bị chảy máu là do những tổn thương mạch bạch huyết, mạch máu. Vì vậy ngoài những biểu hiện giống sốt xuất huyết thể nhẹ như trên còn có chảy máu cam, chảy máu nướu hoặc chảy máu dưới da, gây ra vết bầm tím.

Những vết bầm tím dưới da cảnh báo dấu hiệu của bệnh sốt xuất huyết

Đây là thể bệnh vô cùng nghiêm trọng vì nếu không điều trị kịp thời tại các bệnh viện, cơ sở y tế thì sẽ dẫn đến tử vong cho người bệnh.

4.3. Triệu chứng sốt xuất huyết dengue (hội chứng sốc dengue)

Đây là thể bệnh nặng nhất trong các dạng bệnh sốt xuất huyết vì nó bao gồm tất cả các triệu chứng của hai thể bệnh trên còn kèm theo việc chảy máu ồ ạt cả trong lẫn ngoài cơ thể, huyết tương thoát khỏi mạch máu, sốc (huyết áp thấp).

Dạng bệnh này thường xảy ra với người đã có miễn dịch chủ động (do từng mắc bệnh) hoặc miễn dịch thụ động (do mẹ truyền sang) nhưng lại tiếp tục bị nhiễm trùng. Bệnh sốt xuất huyết sẽ biểu hiện nặng đột ngột sau khoảng từ 2 đến 5 ngày trong giai đoạn mà người bệnh đã hạ sốt.

Những người dễ mắc thể bệnh này nhất là trẻ em, thanh thiếu niên, đôi khi cả người lớn và rất dễ dẫn đến tử vong.

4.4. Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em

Trẻ em là những người có cơ thể vô cùng nhạy cảm với làn da mỏng manh và sức đề kháng yếu. Bệnh sốt xuất huyết có thể xảy ra với mọi người, mọi đối tượng nhưng trẻ em trong khoảng từ 3 đến 10 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn cả. Vì vậy trẻ rất cần sự quan tâm và chú ý chăm sóc của người lớn để phát hiện bệnh kịp thời. Nếu để tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn thì sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường với sức khỏe và não bộ của bé.

Các bà mẹ có thể dựa vào những dấu hiệu sau đây để biết con em mình có bị mắc sốt xuất huyết hay không. Tuy nhiên với mỗi giai đoạn bệnh lại có những biểu hiện khác nhau:

Triệu chứng sốt xuất hiện ở trẻ em trong giai đoạn khởi phát (giai đoạn đầu)

  • Sốt cao trên 38 độ, liên tục và đột ngột.

Đây là biểu hiện điển hình nhất trong giai đoạn này của bệnh nhưng nhiều phụ huynh lại lầm tưởng rằng bé chỉ bị cúm hay nhiễm khuẩn đường hô hấp.

  • Quấy khóc
  • Bỏ bú mẹ
  • Chán ăn
  • Nôn trớ
  • Mệt mỏi
  • Chảy máu chân răng
  • Xung huyết ở da (dưới lỗ chân lông)

Tình trạng xuất hiện nhiều chấm đỏ hay còn gọi là xung huyết dưới da của bé

Ở những bé lớn hơn thì bố mẹ còn có thể thấy những biểu hiện khác như:

  • Đau nhức các cơ và khớp
  • Đau hốc mắt
  • Nhức đầu
  • Xuất huyết đường tiêu hóa
  • Đi ngoài ra máu

Triệu chứng sốt xuất hiện ở trẻ em trong giai đoạn nguy cấp

Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất trong suốt quá trình nhiễm bệnh của bé, thường xảy ra vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 6 kể từ khi bé có dấu hiệu sốt xuất huyết. Lúc này virut đã xâm nhập sâu vào trong cơ thể và gây ra nhiều tác hại như suy giảm số lượng bạch cầu, tiểu cầu, hệ miễn dịch suy yếu,…

Ở giai đoạn này, ngoài những dấu hiệu của bệnh sốt xuất huyết điển hình thì phụ huynh còn có thể thấy trẻ có những triệu chứng khác như sau:

  • Đầu, chân tay lạnh
  • Vùng mắt bị phù nề
  • Mũi chảy máu
  • Đi tiểu ra máu
  • Xuất huyết nghiêm trọng
  • Sưng phù ở bụng do dịch tràn phổi
  • Tụt huyết áp

Phụ huynh cần chú ý theo dõi tình trạng bệnh để trẻ được chữa trị kịp thời nếu không muốn các hậu quả đáng tiếc xảy ra. Đây là giai đoạn bệnh vô cùng nguy cấp. Nếu không đưa trẻ đến các bệnh viện, cơ sở y tế để được chữa trị kịp thời thì tình trạng bệnh càng nghiêm trọng có thể dẫn đến trụy tim mạch và tử vong.

Giai đoạn phục hồi của bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em

Khi được chăm sóc và chữa trị đúng cách, bệnh tình của bé sẽ thuyên giảm và có những biểu hiện cụ thể sau đây:

  • Hạ sốt
  • Bé đòi ăn nhiều hơn
  • Khát nước
  • Khi làm xét nghiệm tại bệnh viện sẽ thấy số lượng bạch cầu, tiểu cầu tăng lên

5. Cách điều trị bệnh sốt xuất huyết

Hiện nay không có phương pháp hay loại thuốc nào điều trị đặc hiệu cho bệnh sốt xuất huyết. Hầu hết bệnh sẽ tự thuyên giảm và khỏi trong vòng 2 tuần. Việc điều trị bao gồm việc làm giảm các dấu hiệu, triệu chứng biểu hiện của bệnh.

Một số lời khuyên của các chuyên gia y tế dành cho những người mắc sốt xuất huyết về cách điều trị như sau:

Điều trị bệnh sốt xuất huyết để bảo vệ sức khỏe của mỗi chúng ta

– Dùng thuốc paracetamol để hạ sốt. Thuốc này cũng có thể giúp giảm đau nhức các khớp và cơ.

– Tránh các loại thuốc giảm đau như aspirin hay naproxen sodium vì chúng có thể làm tăng biến chứng chảy máu.

– Dùng thêm nhiều rau xanh, trái cây tươi để bổ sung các loại vitamin, đặc biệt là vitamin C vì chất này có công dụng rất tốt trong việc phục hồi cơ thể. Đồng thời nó còn làm lành các mô bị nhiễm trùng, tăng cường kháng thể, sản xuất tế bào bạch cầu và nuôi dưỡng hệ miễn dịch.

– Uống nhiều nước để bù lại lượng nước đã mất trong cơ thể.

– Dành thời gian nghỉ ngơi để cơ thể chóng hồi phục

– Ăn cháo, súp hay các đồ ăn dễ tiêu hóa

– Tránh ăn đồ ăn nhanh, chiên rán hay những đồ khó tiêu sẽ không tốt, đặc biệt là khi tình trạng bệnh dẫn đến xuất huyết.

– Chú ý chăm sóc cơ thể để làm giảm các triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết

Với trẻ em, do cơ thể của bé rất nhạy cảm và sức đề kháng yếu nên ngoài các cách trên thì các bậc phụ huynh cần chăm sóc và điều trị bệnh cho trẻ như sau:

– Cho trẻ nghỉ ngơi, tránh để trẻ chạy nhảy, nhất là dưới thời tiết nắng nóng

– Cho trẻ uống nhiều nước: có thể là nước lọc, nước cam, chanh, nước trái cây ép vừa cung cấp thêm vitamin

– Khi trẻ sốt cao dùng khăn ấm lau người, không được tắm trực tiếp.

– Không tự ý truyền dịch hay sử dụng các loại thuốc không được bác sĩ chỉ định vì có thể làm trẻ bị phù nề, các triệu chứng nặng hơn và dẫn đến tử vong. Hơn nữa tuyệt đối không dùng các loại thuốc lá, nấu thuốc nam dân gian khi chưa kiểm chứng công dụng cũng như các tác dụng phụ của nó.

Tuy nhiên, các phương pháp điều trị trên được áp dụng khi tình trạng bệnh còn ở giai đoạn khởi phát. Nếu thấy trẻ có những biểu hiện như chân tay lạnh, sốt li bì, xuất huyết dưới da, đau bụng, ói mửa liên tục, cơ thể bứt rứt,…thì nên đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời. Ngăn chặn những hậu quả không mong muốn.

6. Bệnh nhân sốt xuất huyết nên và không nên ăn gì?

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp người bệnh nhanh bình phục và cơ thể cảm thấy khỏe mạnh hơn. Vì vậy bệnh nhân sốt xuất huyết nên và không nên ăn những đồ ăn sau:

Thực phẩm nên ăn

Bị sốt xuất huyết ăn gì tốt?

  • Nước khoáng hoặc nước ép trái cây
  • Đồ ăn dạng lỏng: cháo, súp
  • Thực phẩm giàu vitamin C, rau củ, trái cây
  • Đu đủ, nước dừa, củ cải, rau chân vịt, bí ngô…
  • Các thực phẩm giàu đạm: trứng, thịt, sữa

Thực phẩm không nên ăn

  • Đồ cay, nóng
  • Đồ ăn nhanh nhiều dầu mỡ
  • Các chất kích thích, đồ uống có cồn như rượu, bia
  • Đồ ngọt: bánh, kẹo, socola
  • Café
  • Trà đậm

7. Cách phòng bệnh sốt xuất huyết

Phòng tránh kịp thời trước khi mắc bệnh là điều rất quan trọng. Bệnh sốt xuất huyết rất dễ mắc phải và lan truyền đặc biệt là với những người sống trong gia đình, cùng địa phương với nhau. Bệnh có nguy cơ bùng phát thành ổ dịch và lan rộng. Để bảo vệ cơ thể khỏi không mắc sốt xuất huyết bạn cần thực hiện một số việc sau đây:

– Nên mặc quần áo rộng để muỗi khó chích. Nếu mặc quần áo bó sát muỗi sẽ cắn và truyền virut gây bệnh. Hơn nữa khuyến khích bạn mặc quần áo dày tay, đi vớ, đi giày, tránh để hở da thịt.

– Luôn mắc màn khi ngủ để chống muỗi và có thể dùng thuốc xịt muỗi trước khi giăng màn để đảm bảo không bị muỗi cắn.

– Sử dụng các thuốc diệt côn trùng nhưng không độc hại, không ảnh hưởng đến cuộc sống của con người.

– Thoa kem chống muỗi ở những vùng da không có quần áo che chắn như bàn tay, cổ chân, mặ, cổ…

– Hạn chế đi ngoài trời lúc sáng sớm và chiều tối vì khi đó bên ngoài rất nhiều muỗi.

– Nếu là mùa hè nên ở trong phòng bật máy lạnh, phòng sạch sẽ, kín đảm bảo muỗi không xâm nhập vào.

Một số biện pháp phòng tránh sốt xuất huyết cho trẻ em

Các bậc cha mẹ phụ huynh cần quan tâm đến con em mình nhiều hơn và thực hiện các biện pháp phòng tránh, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho trẻ:

  • Mặc quần áo dài tay cho trẻ
  • Giăng màn ngủ dù là ban ngày hay ban đêm
  • Không để trẻ ở những môi trường ẩm thấp, dễ tạo điều kiện cho muỗi chích
  • Thoa kem chống muỗi cho trẻ

8. Các biện pháp ngăn chặn sự trú ngụ, sinh trưởng của muỗi

Muỗi vằn là nguyên nhân lan truyền virut gây sốt xuất huyết. Vì vậy việc thực hiện các biện pháp ngăn chặn sự trú ngụ, sinh sản và phát triển của muỗi cũng chính là cách phòng chống để con người không bị mắc sốt xuất huyết:

– Dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng, đặc biệt là những nơi có vũng nước đọng

– Không bỏ quần áo bữa bộn dễ làm nơi cho muỗi trú ngụ

– Dọn dẹp những chai, lọ, gáo nước không dùng đến

– Nếu trong nhà có dùng bình hoa trang trí thì phải thay nước sạch mỗi ngày

– Pha muối hoặc dầu hôi vào chén nước kê dưới chân tủ để diệt nơi sinh sản của muỗi

– Phát quang cây cối, bụi rậm xung quanh nhà

– Sử dụng thuốc xịt muỗi, đèn bắt muỗi

– Thả cá vàng vào các lu, vại, bể để chúng diệt muỗi và trứng muỗi

– Thu gom các đồ phế thải, lật úp các vật có thể làm đọng nước

– Dọn sạch rác và nước đọng trên máng xối

– Xử lý đường ống thoát nước cho thông thoáng, không bị tắc để muỗi không làm ổ và đẻ trứng được.

– Tự làm các dung dịch có mùi tự nhiên để đuổi muỗi như hỗn hợp dầu khuynh diệp và chanh thoa lên da, lấy tỏi cắt nhỏ nấu với nước để xịt phòng, xịt tinh dầu xả cũng là những cách chống muỗi từ thiên nhiên rất hiệu quả mà an toàn, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Thực hiện phòng chống sốt xuất huyết lây lan thành dịch

Bên cạnh đó, với khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam là điều kiện thời tiết thuận lợi cho muỗi đẻ trứng, sinh sôi và phát triển nhanh chóng, đặc biệt là vào mùa mưa lũ. Nhiều khu vực bị ngập úng, rác thải, nước thải chưa được xử lý đổ ra gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và là nơi thuận lợi cho muỗi làm ổ, rất dễ bùng phát thành dịch. Vì vậy vào những thời điềm này người dân cần chú ý hơn và thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp ngăn chặn bệnh.

Trên đây là toàn bộ những thông tin quan trọng về bệnh sốt xuất huyết. Đây là một loại bệnh dễ lây truyền và có những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Vì vậy nếu có những triệu chứng, biểu hiện của bệnh thì hãy nhanh chóng đến các cơ sở y tế để khám chữa, điều trị bệnh một cách sớm nhất. Đồng thời hãy thực hiện các biện pháp phòng tránh để ngăn chặn sốt xuất huyết bùng phát thành dịch cũng như hạn chế những hậu quả mà nó gây ra.

SHARE

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here